Tips

ဆရာ၊ ဆရာမတိုင္း ဖတ္ထားသင့္ေသာ စာအုပ္မ်ား

ဆရာ၊ ဆရာမတိုင္းလို႕ ေျပာထားေပမယ့္ ဆရာအတတ္သင္ေနသူမ်ား၊ ေက်ာင္းသားမ်ား၊ ေက်ာင္းအုပ္၊ ပညာေရးမူ၀ါဒေရးဆြဲသူမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားနဲ႕ သက္ဆိုင္တ့ဲစာအုပ္တခ်ဳိ႕လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

၁။ Why Don’t Students Like School? By Daniel Willingham

ဒီစာအုပ္ထဲမွာ Willingham က cognitive scientists ေတြရဲ႕ လူ႕စိတ္အေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္ေတြကို ဆရာ/မေတြ ဘယ္လိုလက္ေတြ႕အသံုးခ်ႏိုင္လဲဆိုတာ ေျပာျပထားပါတယ္။

စာအုပ္ရဲ႕ အဓိကအႏွစ္သာရကေတာ့ “ကြ်န္ေတာ္တို႕ေတြဟာ သဘာ၀ကိုက သိလိုစိတ္ျပင္းျပေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ မသိေသးတ့ဲအရာေတြအေၾကာင္းကို မစဥ္းစားတတ္ၾကပါဘူး၊ နည္းနည္းေလာက္ေတာ့ အေျခခံသိထားမွသာ အ့ဲဒါနဲ႕ပတ္သက္ျပီး ဆက္စပ္စဥ္းစား ေတြးေတာႏိုင္ၾကတာပါ။

ဒီေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြကို စာသင္တ့ဲအခါမွာလည္း သူတို႕မသိေသးတ့ဲအရာေတြကို စဥ္းစားတတ္ေအာင္ (critical thinking) သင္ေပးလို႕မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္မသင္ခင္ သူတို႕ေလးေတြဆီမွာ အေၾကာင္းအရာနဲ႕ပတ္သက္တ့ဲ အေျခခံအသိေလာက္ေတာ့ ရွိသင့္ပါတယ္။

၂။ The Hidden Lives of Learners by Graham Nuthall

Nuthall ရဲ႕အဆိုအရ စာသင္ခန္းအတြင္းမွာေတာင္ ကမၻာေလးသံုးခုရွိပါတယ္။ ပထမတစ္ခုကေတာ့ လူအမ်ားေတြ႕ေနရတ့ဲ ကမၻာေလးျဖစ္ျပီး ဆရာမေတြက အမ်ားဆံုးစီမံျပီး ေန႕စဥ္ျမင္ေတြ႕ေနရတ့ဲ စာသင္ၾကားမႈပံုစံေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ဒုတိယအေနနဲ႕ကေတာ့ “သက္တူရြယ္တူအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံေရးေတြပါ၀င္တ့ဲ Semi-private ကမၻာေလး” ျဖစ္ျပီး အ့ဲဒီမွာ ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႕ သူတို႕ရဲ႕ အတန္းတြင္း လူ၀င္ဆံ့ႏိုင္မႈ (social roles) ကို ထိန္းသိမ္းျမွင့္တင္မႈ ျပဳၾကပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ေတာ့ သူတို႕ေလးေတြရဲ႕ စိတ္အတြင္းထဲမွာဖြဲ႕စည္းထားတ့ဲ ကိုယ္ပိုင္ကမၻာေလးျဖစ္ျပီး သင္ယူမႈက အ့ဲဒီမွာသာ ျဖစ္ပြားေနတာပါ။ ဒီစာအုပ္က အ့ဲဒီကမၻာသံုးလႊာကို တစ္လႊာခ်င္းခြာခ်ျပျပီး တစ္ခုနဲ႕တစ္ခု ဘယ္လိုဆက္စပ္ေနတယ္ဆိုတာကို ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။

စာသင္သားတစ္ဦးခ်င္းစီကို ဘယ္လိုခ်ဥ္းကပ္ႏိုင္လဲ ေျပာျပထားေပမယ့္ စာဘယ္လိုသင္ရမလဲ (စာသင္နည္း) ေရးထားတာမဟုတ္ဘူး Nuthall က ဆိုပါတယ္။  

၃။ Trivium 21c by Martin Robinson

ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ တကယ္ပညာတတ္မတတ္ဆိုတာကို စြမ္းရည္သံုးမ်ဳိးျဖစ္တ့ဲ Grammar (အေရးအဖတ္တတ္ျခင္း)၊ Logic (ေၾကာင္းက်ဳိးဆင္ျခင္၍ ဆန္းစစ္အေျဖရွာႏိုင္ျခင္း)နဲ႕ Rhetoric (ႏႈတ္ေရးၾကြယ္မႈႈ)  တို႕အေပၚမွာမူတည္ျပီး ေရွးအစဥ္အဆက္ကတည္းက တိုင္းတာသတ္မွတ္ခ့ဲၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုထိလည္း ဒီေဘာင္ထဲကေန မလြတ္ေသးပါဘူး။ ဒီေတာ့ Robinson က သူ႕သမီးအတြက္ ျဖစ္ေစခ်င္တ့ဲပညာေရးပံုစံကို သူ႕ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္ ရွာေဖြရင္း သူ႕ရဲ႕ဆရာျဖစ္အေတြ႕အၾကံဳေတြနဲ႕ပါေပါင္းျပီး ခ်က္နဲ႕လက္နဲ႕ေရးသားျပဳစုထားပါတယ္။

၄။ Embedded Formative Assessment by Dylan Wiliam

Formative Assessment ဆိုရင္ ပညာေရးေလာကမွာ Influencial Idea အျဖစ္ဆံုးျဖစ္တ့ဲအျပင္ အမ်ားဆံုးနားလည္မႈလြဲၾကတ့ဲ Idea လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

Formative Assessment ဆိုတာကေတာ့ အၾကမ္းဖ်ဥ္းေျပာရရင္ စာသင္သားေတြရဲ႕ ပညာအရည္အခ်င္း ျမင့္တက္လာေအာင္ စဥ္ဆက္မျပတ္ အကဲျဖတ္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူက အမွတ္ေပးျပီး စာတတ္မတတ္ၾကည့္တာမ်ဳိးလည္း မဟုတ္ျပန္ပါဘူး။ ထဲထဲ၀င္၀င္သိခ်င္ရင္ ဆရာ/မေတြ ဖတ္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာျပဳစုထားတ့ဲ သုေတသနကို အေျခခံထားၿပီး ဆရာေတြအေနနဲ႕ Assessment ကို အတန္းတြင္း ဘယ္လိုအသံုးခ်ရမလဲဆိုတာကို လက္ေတြ႕ဆန္တ့ဲဥပမာေတြနဲ႕ ရွင္းျပထားပါတယ္။

၅။ Seven Myths About Education by Daisy Christodoulou

ဒီစာအုပ္ထဲမွာဆိုရင္ ပညာေရးအယူသည္းမႈေတြျဖစ္တ့ဲ Knowledge ထက္ skills ကို ပိုဦးစားေပးျခင္း၊ ဆရာအေျချပဳ သင္ၾကားျခင္းက Passive ျဖစ္သည္ဟူေသာ အယူအဆႏွင့္ Google တြင္ ရွာလိုက္ရံုႏွင့္ျပီးမသြားျခင္း စသည္တို႕ကို Christodoulou က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပထားပါတယ္။

စာအုပ္ထဲပါတာမွန္သမွ်ကို လက္ခံသည္ျဖစ္ေစ လက္မခံသည္ျဖစ္ေစ ဆရာ/မ၊ ဆရာအတတ္သင္ေနေသာသူ၊ မူ၀ါဒေရးဆြဲသူ၊ ေက်ာင္းအုပ္၊ သုေတသနျပဳသူမ်ားႏွင့္ ကမၻာတ၀ွမ္းလံုးရွိ ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ သူ႕ရဲ႕ေ၀ဖန္ေထာက္ျပမႈေတြနဲ႕ အနည္ဆုံးေတာ့ ရင္းႏွီးေနသင့္ပါတယ္။

၆။ Visible Learning and the Science of How We Learn by John Hattie and Gregory Yates

Hattie ရဲ႕ အရမ္းစိတ္၀င္စားဖို႕ေကာင္းတ့ဲ ဒီစာအုပ္က Cognitive Psychologist နဲ႕အတူတကြ ျပဳစုထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ ေလ့လာသင္ယူမႈလုပ္ငန္းစဥ္ကို ေက်ာင္းသားရာခ်ီနဲ႕ သုေတသနျပဳထားတ့ဲအတြက္ ေက်ာင္းသား၊ ဆရာ ဒါမွမဟုတ္ မိဘမ်ားအေနနဲ႕ ဖတ္ထားသင့္တ့ဲ စာအုပ္တစ္အုပ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။

လူမႈေရးရာနဲ႕ cognitive စိတ္ပညာကို အဓိကအေျခတည္ထားတ့ဲ သုေတသနရလဒ္ေတြကို ပညာအဆင့္အားလံုးမွာရွိတ့ဲ (မူၾကိဳကေန တကၠသိုလ္၊ ပညာေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအထိ) ဆရာနဲ႕ေက်ာင္းသားေတြ လက္ေတြ႕အသံုးခ်ႏိုင္ဖို႕ ျခံဳငံုတင္ျပထားပါတယ္။

၇။ Bringing Words to Life by Isabel L Beck, Margaret G McKeown and Linda Kucan

ဒီစာအုပ္ကေတာ့ English Vocabulary အသံုးအႏႈန္း သင္ၾကားမႈကို ေရးသားထားတ့ဲအတြက္ အီးေမဂ်ာဆရာမနဲ႕ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ ပိုျပီးအသံုးတည့္မယ္ထင္ပါတယ္။ ဒီထဲမွာ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ေ၀ါဟာရၾကြယ္၀မႈ ျမွင့္တင္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ tier one ၊ tier two နဲ႕ tier three words ေတြ ဘယ္လိုသံုးရမလဲ ရွင္းျပထားပါတယ္။

၈။ Make It Stick by Peter C Brown, Henry L Reodiger and Mark A McDaniel

Make It Stick က ေက်ာင္းသား၊ ဆရာ/မ၊ နည္းျပ၊ အားကစားသမားနဲ႕ တျခား Lifelong Learners မ်ားႏွင့္ ဘ၀တိုးတက္ေရးၾကိဳးပမ္းေနသူေတြ ဖတ္ၾကည့္သင့္တ့ဲ စာအုပ္တစ္အုပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေႏွာက္ရဲ႕ Memory ထဲမွာ စာေပမွတ္သားပံု အဆင့္ဆင့္ကို အေလးေပးေရးသားထားတ့ဲအတြက္ စာက်က္နည္းအမွန္မသိလို႕ စာကိုခက္ခက္ခဲခဲ ေလ့လာေနရသူေတြ၊ ထိေရာက္ျမန္ဆန္စြာနဲ႕ စာေပေလ့လာမွတ္သားလိုသူေတြအတြက္ ပိုျပီးအသံုး၀င္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၉။ Urban Myths About Learning and Education by Pedro De Bruyckere, Paul A Kirschner and Casper D Hulshof

ေက်ာင္းသားေတြမွာ မတူညီတ့ဲ စာက်က္ပံုေတြရွိၾကတယ္ဆိုတာ ဟုတ္သလား၊ သူတို႕နဲ႕ကိုက္ညီတ့ဲ စာက်က္နည္းေတြေတြ႕ျပီးရင္ စာပိုရတယ္ဆိုတာ ဟုတ္သလား၊ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ဟာ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ၁၀% ကိုပဲ အသံုးျပဳၾကတယ္ဆိုတာ ဟုတ္သလား၊ Google လိုက္ရင္ အားလံုးသိတ့ဲေခတ္မွာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဟာ အခ်က္အလက္ေတြကို အတိအက်လိုက္မွတ္ထားဖို႕ လိုေသးလို႕လား။

တကယ္လို႕ ဒီလိုေမးခြန္းမ်ဳိးေတြ တစ္ခုမဟုတ္တစ္ခု ေမးခ်င္ခ့ဲဖူးတယ္၊ သိခ်င္ခ့ဲတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီစာအုပ္ကိုသာ ဖတ္လိုက္ပါေတာ့။ စာေရးဆရာက ဒီလိုေမးခြန္းမ်ဳိးေတြကို သက္ေသအမ်ားၾကီးနဲ႕တကြ ခ်က္က်လက္က် ေျဖျပထားပါတယ္။

၁၀။ Why Knowledge Matters by ED Hirsch

ေက်ာင္းသားေတြ စာဘယ္လိုဖတ္ရမလဲ သင္ေနၾကရေပမယ့္ ဘယ္လိုစာေပေတြကို ဖတ္ရမလဲဆိုတာေတာ့ မသင္ၾကရပါဘူး။ ျပီးေတာ့ Cultural Literacy ဆိုတာ ၂၁ ရာစု အတတ္ပညာစြမ္းရည္ေတြထက္ ပိုျပီးအေရးၾကီးတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

အတိုခ်ဳပ္ေျပာရရင္ တကယ့္တကယ္လုပ္ေဆာင္ဖို႕လိုအပ္ေနတာက ပညာေရးသင္ရိုးကို ျပန္ေလ့လာျပီး ဘယ္လိုသင္ရမလဲဆိုတာထက္ ဘာေတြကိုသင္ၾကမလဲဆိုတ့ဲအေပၚမွာ ပိုအေလးထားဖို႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

မိမိတို႔ တက္ေရာက္လုိသည့္ သင္တန္းေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ားကို ရွာေဖြလိုပါက ဒီ Link မွာရွာေဖြႏိုင္ပါသည္။

ပညာေရးလမ္းညႊန္website တြင္ ပါ၀င္ေသာသင္တန္းမ်ား ေက်ာင္းမ်ား၊ Scholarship၊ Knowledgeမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ၀င္ေရာက္ရွာေဖြ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။

Source: The Guardian

Read times
Rate this item
(1 Vote)